Mae Prif Weinidog Cymru wedi cyhoeddi rhaglen ddeddfu newydd Llywodraeth Cynulliad Cymru ar gyfer 2008-09.

Y pum Mesur Cynulliad sydd wedi’u cynnig yw:

• Tlodi Plant – er mwyn rhoi mwy o help i blant a theuluoedd sy’n dioddef tlodi. Bydd yn cynnwys nifer o fentrau megis rhoi dyletswydd ar asiantaethau cyhoeddus i ddangos tystiolaeth o’u cyfraniad at ddod â thlodi plant i ben ynghyd â dyletswydd i ddarparu lleoedd gofal plant a gwasanaethau blynyddoedd cynnar eraill am ddim mewn ardaloedd penodol.
• Anghenion Dysgu Ychwanegol – er mwyn sicrhau bod mwy o unigolion yn cael apelio i Dribiwnlys Anghenion Addysgol Arbennig Cymru.
• Codi tâl am ofal cymdeithasol dibreswyl - defnyddio’r pwerau yn y Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol ar gyfer Gofal yn y Cartref i sicrhau bod yr awdurdodau lleol yn codi tâl sy’n gyson a theg am wasanaethau penodol.
• Gwasanaethau lleol gwell – yn sgil adroddiad Beecham, bydd Mesur llywodraeth leol yn gofyn i bartneriaid lleol gydweithio mewn modd effeithiol a chyd-gysylltiedig i wella gwasanaethau a gwneud gwaith cynllunio cymunedol, ac ymgysylltu mwy â dinasyddion a deall blaenoriaethau lleol yn llawn.
• Tai Fforddiadwy - ar ôl i’r Gorchymyn Cymhwysedd Deddfwriaethol ar gyfer Tai Fforddiadwy gael ei gymeradwyo, y bwriad yw datblygu Mesur a fydd yn rhoi’r pŵer i awdurdodau lleol wneud cais i Weinidogion Cymru i ddynodi ardaloedd sydd dan bwysau diffyg tai er mwyn medru atal yr Hawl i Brynu am gyfnod cyfyngedig.

Nododd y Prif Weinidog hefyd feysydd lle byddwn ni’n ceisio rhagor o bwerau i gyflwyno deddfwriaeth trwy Orchmynion Cymhwysedd Deddfwriaethol.

Bydd Llywodraeth Cynulliad Cymru’n ceisio rhagor o bwerau i gyflwyno deddfwriaeth trwy Orchmynion Cymhwysedd Deddfwriaethol er mwyn deddfu i:

• helpu gofalwyr trwy roi dyletswyddau priodol ar sefydliadau yn y sector cyhoeddus;
• gorfodi awdurdodau lleol yn statudol i hybu diwylliant a hyrwyddo gweithio mewn partneriaeth i roi profiadau diwylliannol o ansawdd uchel i’w cymunedau;
• sicrhau bod Sefydliadau Addysg Bellach yng Nghymru’n cael y pŵer i ddyfarnu graddau sylfaen;

Fe ellir lawrlwytho’r datganiad i’r wasg oddi ar wefan Llywodraeth Cynulliad Cymru.