Y mae’r Comisiwn ar Benderfynyddion Cymdeithasol Iechyd wedi cyhoeddi’i adroddiad olaf.

Fe wnaeth y Comisiwn, a oedd yn cynnwys llunwyr polisi, academyddion, cyn-benaethiaid gwladwriaethau a chyn-Weinidogion Iechyd, gynnal ymchwiliad tair blynedd i anghydraddoldebau iechyd, yn cynnwys anghydraddoldebau o fewn gwledydd, yn ogystal â rhwng gwledydd.

Fe ganfu’r adroddiad y gall plentyn a enir mewn maestref yn Glasgow ddisgwyl oes sy’n wyth mlynedd ar hugain yn fyrrach na phlentyn arall sy’n byw ond 13 o gilometrau ymaith.

Y mae’r adroddiad yn gwneud tri argymhelliad cyffredinol:

1. Gwella amodau byw dyddiol, yn cynnwys yr amgylchiadau drwy’r hyn y caiff pobl eu geni, eu hamgylchiadau wrth dyfu, byw, a gweithio, ac oed.
2. Mynd i’r afael â’r modd anghyfartal y dosbarthir grym, arian ac adnoddau – y ffactorau strwythurol sy’n cymell yr amodau hynny – yn fyd-eang, yn genedlaethol ac yn lleol.
3. Mesur a deall y broblem ac asesu effaith gweithredu.

Fe ellir lawrlwytho’r adroddiad oddi ar wefan Sefydliad Iechyd y Byd.