A A English | Cymraeg

Adroddiad yn amlygu effaith diwygio lles Llywodraeth y Deyrnas Unedig ar deuluoedd yng Nghymru, 11/08/14 [C]

Mae adroddiad newydd a gyhoeddwyd gan Plant yng Nghymru heddiw yn dangos effaith diwygio lles ar lawer o blant a theuluoedd sy’n byw yng Nghymru. Lluniwyd yr adroddiad yn sgîl ymchwil sydd wedi crynhoi pryderon cysylltiedig â thlodi a godwyd gan deuluoedd yn uniongyrchol gydag ASau, ACau a Chanolfannau Cyngor ar Bopeth ledled Cymru. Mae’n amlygu nifer o broblemau a godwyd gan deuluoedd, yn cynnwys:

  • Problemau yn sgîl dileu’r cymhorthdal ystafell wely sbâr, neu’r ‘dreth ystafelloedd gwely’, yn enwedig yn achos teuluoedd sydd ag anghenion cymhleth neu lle mae un plentyn neu fwy yn anabl.
  • Oedi gyda thaliadau oherwydd y newidiadau i’r broses asesu ac apelio.
  • Cynnydd yn y defnydd o fanciau bwyd, sydd mewn llawer o achosion yn gysylltiedig â diwygio lles ac oedi gyda thaliadau budd-dal.
  • Diffyg gwybodaeth am y newidiadau i’r system fudd-daliadau a chronfeydd megis y Gronfa Cymorth Dewisol, a allai gynorthwyo pobl sy’n byw mewn caledi.
  • Problemau oherwydd diffyg hyblygrwydd wrth orfodi sancsiynau ar y rhai sy’n hawlio budd-daliadau. Mae budd-daliadau teuluoedd yn cael eu cwtogi os ydyn nhw’n hwyr i apwyntiadau mewn canolfannau gwaith neu os nad ydynt mewn sefyllfa i chwilio’n llawn am swyddi, o bosib oherwydd nad ydynt yn gallu cyrchu’r rhyngrwyd.

 

Mae teuluoedd hefyd yn codi pryderon ynghylch materion eraill sy’n gwneud eu bywydau’n anodd, gan gynnwys cost uchel byw, costau cynyddol ynni, mwy a mwy o ddyled a chostau gofal plant uchel. Mae llawer o’r problemau hyn yn waeth byth i deuluoedd mewn ardaloedd gwledig.

Mae’r adroddiad yn galw am gynnydd yn y gwasanaethau i liniaru effaith tlodi, yn arbennig mewn ardaloedd gwledig, fel mae Catriona Williams OBE, Prif Weithredydd Plant yng Nghymru, yn egluro:

“Mae’r adroddiad hwn yn giplun trawiadol dros ben o effaith wirioneddol y sefyllfa ariannol sydd ohoni ar deuluoedd sydd â phlant yng Nghymru. Mae’n dangos yn eglur yr effeithiau a welwyd yn sgîl newid budd-daliadau a chyflwyno’r ‘dreth ystafelloedd gwely’. Yn ein barn ni, mae angen diwygio’r system les eto, fel ei bod yn gallu cynnal y teuluoedd sy’n wynebu’r angen mwyaf. Mae angen mynd i’r afael ar frys â phroblem oedi gyda thaliadau budd-dal.

“Rhaid i’r llywodraeth, ar lefel ganolog a lleol, sicrhau bod gwasanaethau ar gael i’r teuluoedd sy’n dioddef yr effaith fwyaf. Gwaethygir y problemau mewn ardaloedd gwledig lle mae teuluoedd yn wynebu costau gofal plant uwch, costau tanwydd uwch, a lefel uwch o dai annigonol. Rydym wedi clywed am deuluoedd mewn ardaloedd gwledig sy’n gorfod cerdded milltiroedd i fanciau bwyd oherwydd diffyg trafnidiaeth, ac am deuluoedd sydd wedi dioddef sancsiynau i’w budd-daliadau oherwydd nad ydynt yn gallu cyrchu’r rhyngrwyd i chwilio’n ddigonol am swyddi.”

Tlodi ymysg plant a theuluoedd yng Nghymru: Cipolwg ar y prif faterion a godwyd gan deuluoedd – http://www.childreninwales.org.uk/wp-content/uploads/2014/08/children-and-families-in-poverty-in-Wales.pdf (Saesneg yn unig)
Crynodeb Gweithredol – http://www.childreninwales.org.uk/wp-content/uploads/2014/08/Child-and-Family-Poverty-in-Wales-executive-summary-CYMRAEG.pdf

Nodiadau

  1. Mae modd lawrlwytho’r adroddiad, Tlodi Plant a Theuluoedd yng Nghymru: Ciplun o’r materion allweddol a godwyd gan deuluoedd, o wefan Plant yng Nghymru: www.childreninwales.org.uk/resources/poverty
  1. Plant yng Nghymru yw’r      corff trosfwaol cenedlaethol ar gyfer sefydliadau trydydd sector, statudol,      annibynnol a phroffesiynol ac unigolion sy’n gweithio gyda phlant a phobl      ifanc yng Nghymru. www.plantyngnghymru.org.uk.  Sefydlwyd Plant yng Nghymru ym mis      Mawrth 1992, a daeth yn elusen gofrestredig yn 1993. Ei nod yw hyrwyddo      buddiannau plant, gwella gwasanaethau yng Nghymru a rhoi plant ar frig yr      agenda yng Nghymru. Rydym yn gweithio’n agos gyda’n haelodau, sy’n cynnwys      gweithwyr proffesiynol, llunwyr polisi a grwpiau defnyddwyr, i wella      bywydau’r holl blant sy’n byw yng Nghymru, ond yn arbennig plant ifanc,      rhai y mae ansefydlogrwydd teuluol yn effeithio arnynt, plant ag      anableddau, a rhai sy’n dioddef effeithiau tlodi ac amddifadedd. Rydym yn      casglu ac yn lledaenu gwybodaeth am blant ac yn hyrwyddo arfer da ym maes      gwasanaethau plant trwy ymchwil, polisi a datblygu ymarfer, cyhoeddiadau,      cynadleddau, seminarau, hyfforddiant a mynediad at wasanaeth llyfrgell a      gwybodaeth helaeth. Mae gan Plant yng Nghymru swyddfeydd yng Nghaerdydd a      Chaernarfon.
  1. I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Sean      O’Neill drwy ffonio 02920 342434 neu e-bostio sean.oneill@childreninwales.org.uk.