A A English | Cymraeg

Datganiad: Plen-blwydd swyddogol cyntaf sylwadau casgliadol Pwyllgor y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn [C]

monitoring group logo

I ddathlu pen-blwydd swyddogol cyntaf Sylwadau Casgliadol Pwyllgor y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn (y ‘Pwyllgor’ wedi hyn) yn cyhoeddi eu Sylwadau Casgliadol i lywodraethau’r Deyrnas Unedig a’r cenhedloedd datganoledig, mae Grŵp Monitro CCUHP yn dymuno manteisio ar y cyfle hwn i gydnabod y cynnydd a wnaed ers Gorffennaf diwethaf, ar yr un pryd â chadarnhau’r angen am fwy o frys er mwyn i argymhellion y Pwyllgor gael eu gweithredu’n llawn yn unol â’r bwriad.

Croesawodd y Pwyllgor y camau cadarnhaol sy’n cael eu cymryd gan Lywodraeth Cymru tuag at ymgorffori CCUHP yn llawn yn y gyfraith ddomestig, gan gydnabod bod cynnydd da wedi ei wneud i sicrhau ac amddiffyn hawliau llawer o blant a phobl ifanc, sydd wedi eu cadarnhau ers hynny drwy benodi Ysgrifennydd y Cabinet â chyfrifoldeb penodol dros hawliau plant a sefydlu Grŵp Ymgynghorol Hawliau Plant gyda chynrychiolaeth allanol.

Rydym hefyd yn cydnabod y camau cadarnhaol i ymdrin â nifer o’r pryderon pennaf a godwyd gan y Pwyllgor a chan Grŵp Monitro CCUHP yn ein hadroddiad, mewn perthynas â chamau i ymdrin ag iechyd meddwl gwael plant a phobl ifanc, gwella’r canlyniadau i blant sydd mewn gofal ac yn ymadael â gofal a chau’r bwlch mewn cyrhaeddiad addysgol.

Croesawn hefyd gyhoeddiadau mwy diweddar ynghylch blaenoriaethau’r dyfodol gan gynnwys yr ymrwymiad

  • I ymgynghori ar gynigion i ddileu amddiffyniad cerydd rhesymol cyn cyflwyno deddfwriaeth yn nhrydedd blwyddyn tymor y Cynulliad.
  • Diwygio’r system bleidleisio ac estyn y bleidlais i bobl 16-17 mlwydd oed.
  • Adolygu ac ymgynghori ar Gynllun Cyflawni newydd ar gyfer Ffoaduriaid a Cheiswyr Lloches fel rhan o raglen waith i gyflawni argymhellion Adroddiad Pwyllgor Cydraddoldeb, Llywodraeth Leol a Chymunedau’r Cynulliad.

Bydd y cynnydd sy’n cael ei wneud gan y Cynulliad tuag at sefydlu Senedd Ieuenctid i bobl ifanc yng Nghymru yn rhoi hwb pellach i hawliau cyfranogol plant a chraffu ar y broses ddemocrataidd.

Fodd bynnag, nododd y Pwyllgor nifer o feysydd sy’n galw am gamau brys er mwyn i hawliau plant yng Nghymru gael eu gwireddu ymhellach. Yn benodol, dymunwn dynnu sylw at y blaenoriaethau canlynol lle gallai cynnydd gael ei gyflymu.

Dylai Llywodraeth Cymru

  • Sicrhau bod ansawdd Asesiadau Effaith Hawliau Plant syn cael eu cynnal yn gyson ar bob polisi, penderfyniad cyllidebol a deddfwriaeth arfaethedig sy’n debygol o effeithio ar blant a phobl ifanc, a threfnu bod y rhain ar gael yn amserol fel rhan o’r drefn i randdeiliaid allanol, ac am graffu gan blant a phobl ifanc a ddylai fod yn rhan o waith eu paratoi hefyd.
  • Cryfhau cyd-drefnu a gwerthuso gweithrediad Confensiwn y Cenhedloedd Unedig, gyda digon o adnoddau dynol, technegol ac ariannol, gan gynnwys sicrhau bod grŵp gweithredu strategol lefel uchel o fewn Llywodraeth Cymru yn ei le ac yn gyson â’r trefniadau a bennwyd yn y Cynllun Hawliau Plant i gydymffurfio â’r ddyletswydd sylw dyledus.
  • Cyhoeddi rhaglen weithredu ar gyfer plant a phobl ifanc sy’n pennu sut mae hawliau plant yn cael eu hintegreiddio’n llawn ym mlaen-raglen waith polisi a deddfwriaeth Llywodraeth Cymru.
  • Sicrhau bod yr holl ddeddfwriaeth newydd a phresennol yn cydymffurfio’n llawn â’r Confensiwn, a bod y ddyletswydd sylw dyledus bresennol yn cael ei pharchu’n gyson.
  • Cryfhau dadansoddiad holl wariant y Llywodraeth ar blant fel rhan o’r drefn, a chyhoeddi Asesiadau Effaith Hawliau Plant o gyllidebau.
  • Sicrhau bod ymagwedd strategol genedlaethol gynhwysfawr, a strwythur parhaol, ar gyfer cyfranogiad systematig yr holl blant a phobl ifanc yng Nghymru.
  • Cynyddu pob ymdrech i ddileu tlodi plant a sicrhau bod cynnydd yn cael ei wneud wrth gyflawni’r Strategaeth Tlodi Plant a bod adrodd ar y cynnydd hwn.
  • Y dylai Llywodraeth Cymru wneud cynrychiolaeth frys i Lywodraeth y DU mewn perthynas â’r effeithiau andwyol mae newidiadau i gymorth cyfreithiol yn eu cael ar blant.
  • Sicrhau nad oes unrhyw leihad o ran amddiffyn hawliau plant yn y gyfraith yn sgîl proses Brexit.
  • Cefnogi’r pryderon difrifol a nodwyd gan y Pwyllgor mewn perthynas â lefelau tlodi plant, ac effaith andwyol diwygio lles ar rai plant a’u teuluoedd.

Ynglŷn â Grŵp Monitro CCUHP

Cynghrair genedlaethol o gyrff anllywodraethol ac asiantaethau academaidd sy’n cael ei galw ynghyd a’i chadeirio gan raglen Achub y Plant yng Nghymru yw Grŵp Monitro CCUHP Cymru. Mae’r grŵp yn gyfrifol am fonitro a hyrwyddo Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn yng Nghymru.  Sefydlwyd Grŵp Monitro CCUHP yn 2002 ac fe’i hyrwyddir gan Blant yng Nghymru, y sefydliad ymbarél cenedlaethol. Ers 2002, bu’r Grŵp yn gweithio gyda Phwyllgor y CU ar Hawliau Plant a chyflwynodd adroddiadau dinesig er mwyn llywio Archwiliadau olynol Gwladwriaeth sy’n Barti’r DU.

Mae aelodau’r Grŵp Monitro’n cynnwys cynrychiolwyr o gyrff anllywodraethol ac academyddion ac fe’u henwebwyd ganddynt – Barnado’s Cymru, Canolfan Materion Cyfreithiol Cymreig Prifysgol Aberystwyth, Plant yng Nghymru, Sylwedyddion: Swyddfa Comisiynydd Plant Cymru), NSPCC Wales/Cymru, Play Wales, Achub y Plant yng Nghymru, UNICEF (sylwedyddion), Arsyllfa Cymru ar Hawliau Dynol Plant a Phobl Ifanc, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru Association (sylwedyddion)

UNCRC MG – 1st Anniversary Statement (Welsh)

UNCRC Combined document (FINAL cym)