Y mae adroddiad newydd, a gyhoeddwyd gan Plant yng Nghymru, yn amlygu rhai o’r materion allweddol sy’n peri anfantais i deuluoedd yng nghefn gwlad Cymru. Y mae’r rhain yn cynnwys trafferthion o ran cael at gludiant, diffyg gwasanaethau a chyfleoedd hamdden a phrinder tai fforddiadwy. Y mae’r adroddiad "Teuluoedd, nid ardaloedd, sy’n dioddef anfantais cefn gwlad, Cymorth i Deuluoedd Cefn Gwlad yng Nghymru" yn ganlyniad ymchwil a wnaeth ystyried y problemau y mae teuluoedd cefn gwlad yn eu hwynebu, a ffyrdd effeithiol o ddarparu gwasanaethau iddynt. Fe ganfu fod llawer o wasanaethau’n tueddu i gael eu canolbwyntio mewn ardaloedd mwy trefol o siroedd neu mewn ardaloedd daearyddol o amddifadedd uchel. Ynghyd â chysylltiadau trafnidiaeth anfynych, fe all hyn olygu bod teuluoedd mewn rhai ardaloedd gwledig yn colli allan ar wasanaethau. Y mae’r adroddiad hefyd yn amlinellu ystod o fentrau mewn rhai siroedd sydd wedi’u datblygu i ddiwallu anghenion teuluoedd mewn ardaloedd gwledig yng Nghymru. Y mae’r rhain yn cynnwys rhwydwaith o ganolfannau teuluoedd a sefydlwyd yn sir Gaerfyrddin, llinell gymorth ar y ffôn ar gyfer rhieni yng Nghonwy, a Gwasanaeth Teuluoedd Cefn Gwlad Ynys Môn.
Fe ddywedodd Lucy Akhtar, Swyddog Datblygu Rhianta yn Plant yng Nghymru: "Fe deimlai asiantaethau y cyfwelwyd â hwynt fel rhan o’r astudiaeth er bod teuluoedd yn fodlon yn gyffredinol gyda bywyd cefn gwlad bod gwasanaethau i gymorth teuluoedd yn eu rôl yn rhianta yn glytiog. Fe wnaeth asiantaethau amlygu amryw o faterion a wynebir gan deuluoedd, yn cynnwys problemau gyda chael at wasanaethau, cyfleoedd hamdden a chyngor ynglŷn â lles. Yr oedd problemau llawer o deuluoedd yn cael eu gwaethygu gan brinder cludiant fforddiadwy a gorfod ymlafnio ar incwm isel. Fe gawsai teuluoedd gyda phlentyn anabl drafferthion neilltuol i gael at wasanaethau addas yn lleol. Fe wnaeth amryw o asiantaethau amlygu’r problemau neilltuol o addasu ac integreiddio i gymunedau a wynebid gan deuluoedd a oedd wedi mudo i leoliadau gwledig yng Nghymru o ardaloedd trefol yn Lloegr. Yr oedd gwasanaethau megis canolfannau teuluoedd yn cael eu hystyried yn allweddol gyda chynorthwyo’r teuluoedd hyn i addasu ac i integreiddio."
Nodiadau:
1. Fe ellir lawrlwytho Teuluoedd, nid Ardaloedd, sy’n Dioddef Anfaintais Cefn Gwlad, Cymorth i Deuluoedd Cefn Gwlad yng Nghymru oddi ar wefan Plant yng Nghymru yma.
2. Fe gynhaliwyd arolygon gydag unigolion allweddol mewn cymunedau gwledig ledled Cymru, yn cynnwys Sir Fynwy, Powys, Ceredigion, Ynys Môn, Caerfyrddin, Gwynedd, Conwy, Sir Ddinbych a Sir Benfro.
3. Fe sefydlwyd Plant yng Nghymru ym mis Mawrth 1992 ac fe ddaeth yn elusen gofrestredig yn 1993. Ei nod yw hyrwyddo buddiannau plant, gwella gwasanaethau yng Nghymru a rhoi plant yn uchel ar yr agenda Gymreig. Yr ydym yn gweithio’n agos gyda’n haelodau, sy’n cynnwys gweithwyr proffesiynol, llunwyr polisi a grwpiau defnyddwyr i wella bywydau’r holl blant sy’n byw yng Nghymru, ond yn enwedig plant ieuainc, y sawl yr effeithir arnynt gan ansefydlogrwydd teuluol, plant sydd ag anghenion arbennig neu anableddau, a’r sawl sy’n dioddef effeithiau tlodi ac amddifadedd. Yr ydym yn casglu ac yn lledaenu gwybodaeth am blant ac yn hyrwyddo ymarfer da mewn gwasanaethau plant drwy ymchwil, polisi a datblygu ymarfer, cyhoeddiadau, cynadleddau, seminarau, hyfforddiant a mynediad at wasanaeth llyfrgell a gwybodaeth helaeth. Y mae gan Plant yng Nghymru swyddfeydd yng Nghaerdydd a Chaernarfon.
Am fwy o wybodaeth, cysylltwch â:
Lucy Akhtar, Swyddog Datblygu Rhianta, Plant yng Nghymru, Ffôn: 029 2034 2434, e-bost: lucy.akhtar@childreninwales.org.uk