Cyflwynwyd gerbron Llywodraeth Cynulliad Cymru, Awst 2006.

1. Fe ddylai Llywodraeth Cynulliad Cymru fabwysiadu ymagweddiad tuag at fod yn daid a nain sydd mor gynhwysol â phosibl, sy’n wirioneddol ganolog ar y plentyn ac ar y teulu, sy’n gwella’r profiad o fod yn daid a nain i’r plant ac i’r taid a’r nain yn ogystal, ac sy’n cydnabod y cyfraniad gwerthfawr y gall teidiau a neiniau ei wneud i’w plant ac i’w hwyrion.
2. Fe ddylid cynnal adolygiad llenyddiaeth i ganfod pa ddata ymchwil sydd ar gael sy’n ymwneud â bod yn daid a nain yn gyffredinol ac yng Nghymru yn neilltuol.  Fe ddylid wedyn wneud penderfyniadau ar unrhyw ragor o ymchwil y gellid fod ei angen.
3. Wrth lunio cynigion ar gyfer yr ymchwil hwn, fe ddylid ystyried y canlynol;  
4. Yr angen am ragor o ddata am berthnasau o fewn teuluoedd a chysylltiad rhwng y cenedlaethau, gan gynnwys data demograffig sy’n benodol i Gymru;
5. Profiadau teidiau a neiniau eu hunain a’r hyn y maent yn ei ddweud yw eu hanghenion cymorth (y mae angen i hyn gynnwys teidiau a neiniau hŷn ac iau, fel ei gilydd);.    
6. Profiad ac anghenion "cenhedlaeth y colyn" fondigrybwyll o bobl  rhwng 50 mlwydd oed ac ymddeoliad sy’n cyfuno gwaith a rolau gofal;
7. Y canfyddiadau a’r profiad sydd gan blant a phobl ifanc o’u teidiau a neiniau.  
8. Fe ddylid rhoi ystyriaeth i faterion cydraddoldeb mewn pob ymchwil a gweithred arfaethedig yn gysylltiedig â bod yn daid a nain yng Nghymru.  Fe argymhellir yn benodol fod ymchwil yn cael ei wneud ar fod yn daid a nain a’r rôl sydd gan y teulu estynedig o fewn cymunedau croenddu a lleiafrifoedd ethnig yng Nghymru, i lenwi bwlch amlwg yn y wybodaeth gyfredol.
9. Fe ddylid cynnal arolwg yng Nghymru o’r defnydd a wneir gan awdurdodau lleol o ofal gan garennydd / teulu a chyfeillion, ac o’r trefniadau sy’n bodoli i ddarparu cymorth ariannol.  Fe ddylai hyn gynnwys enghreifftiau o arferion da.            
10. Fe ddylai Llywodraeth y Cynulliad gyhoeddi canllawiau i awdurdodau lleol i roi gwedd gliriach ar y defnydd o ofal gan garennydd / teulu a chyfeillion, i sicrhau y cydymffurfir â’r  gofynion statudol ac i sicrhau cydraddoldeb o ran triniaeth.  Fe ddylent hefyd gasglu a lledaenu enghreifftiau o arferion da.
11. Fe ddylid rhoi ystyriaeth i annog cyflogwyr i weithredu trefniadau mwy hyblyg o ran amser ymaith o’r gwaith i ofalu am bobl sy’n ddibynnol arnynt, i gynorthwyo teidiau a neiniau a gofalwyr eraill sy’n deulu a chyfeillion. 
12. Fe ddylai Llywodraeth y Cynulliad ariannu paratoad o fersiwn Cymru o’r canllaw "Second Time Around" gan y Grŵp Hawliau’r Teulu, os yn bosibl yn ystod blwyddyn ariannol 2007-08.
13. Fe ddylai Cynadleddau Grŵp i Deuluoedd fod ar gael ym mhob ardal awdurdod lleol yng Nghymru, gan ddefnyddio’r Pecyn Cymorth a gynhyrchwyd gan y Grŵp Hawliau’r Teulu. 
14. Fe ddylai fod yna gydnabyddiaeth barhaus o fod yn daid a nain yn y Strategaeth ar gyfer Pobl Hŷn o eiddo Llywodraeth y Cynulliad, fel na chaiff y materion hyn eu colli.

Er mwyn darllen copi llawn o Adroddiad y Gweithgor ar Fod yn Daid a Nain, cliciwch ar yr adroddiad ar yr ochr dde. 

Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â: Tony Ivens, Ffôn: 029 2034 2434.