Tlodi - Y Ffeithiau

Fe all tyfu i fyny mewn tlodi amharu ar les, iechyd a datblygiad corfforol a gwybyddol plentyn.

Y mae plant a enir i dlodi yn fwy tebygol o fod yn pwyso llai ar eu genedigaeth, o fod â chyfradd marwolaeth uchel fel babanod ac o fod ag iechyd gwaelach na phlant mwy cefnog.

Y mae dietau pobl sydd ar incymau isel yn aml yn wael o ran maeth, gan ddibynnu ar ‘galorïau rhad’ o fwyd rhad wedi’i brosesu.

Y mae plant tlawd yn 15 gwaith mwy tebygol o farw mewn tân yn eu cartref na phlant mwy cefnog a thair gwaith yn fwy tebygol o gael eu taro gan gar.

Y mae’r cydberthynas rhwng tlodi, dosbarth cymdeithasol a phrofiad a chyrhaeddiad addysgol gwael wedi’u profi’n bendant.

Er bod addysg am ddim, y mae yna lawer o ‘bethau ychwanegol’ y mae disgwyl i deuluoedd dalu amdanynt. Y mae ymchwil a wnaed yng Nghymru yn awgrymu bod plant a phobl ifanc tlawd ar eu colled ac yn cael eu stigmateiddio oherwydd na allant fforddio lifrai ysgol priodol, ac oherwydd eu bod yn cael cinio ysgol am ddim. Y mae plant a phobl ifanc o deuluoedd tlotach hefyd yn aml yn cael eu hallgàu o deithiau ysgol a gweithgareddau cymdeithasol yn yr ysgol.

Y mae pobl sydd ar incymau isel yn aml yn cael profiad o ddyledion. Y mae costau ad-dalu dyledion yn aml yn arwain at deuluoedd yn byw heb eitemau hanfodol. Costau eraill dyledion yw’r costau sy’n amharu ar iechyd, perthynas ac ansawdd bywyd.

Y mae sefyllfaoedd megis digartrefedd ac amgylcheddau ble y mae yna ormod o bobl yn byw gyda’i gilydd dros gyfnod hirfaith yn cael effaith sylweddol ar les a datblygiad corfforol, meddyliol a chymdeithasol plentyn.